Thất bại của Tổng thống Yoon trong việc ban hành thiết quân luật khiến tình thế của ông càng khó khăn hơn

 Tuyên bố bất ngờ vào đêm khuya ngày 3 tháng 12 của Tổng thống Yoon Suk Yeol về việc ban hành thiết quân luật đã đưa những năm tháng xung đột với các đối thủ trong nước, truyền thông và thậm chí cả chính đảng bảo thủ của ông lên đến đỉnh điểm, đồng thời làm dấy lên nghi ngờ về tương lai chính trị của ông.

 Ông đã hứa sẽ rút lại lệnh này chỉ vài giờ sau đó, sau khi quốc hội, bao gồm một số thành viên từ chính đảng của ông, bỏ phiếu chặn lại quyết định này.

 Ông Yoon đã chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống sát nút nhất trong lịch sử Hàn Quốc vào năm 2022, dựa trên làn sóng bất mãn với các chính sách kinh tế, các vụ bê bối và những cuộc chiến về giới, làm thay đổi cục diện chính trị của nền kinh tế lớn thứ tư châu Á.

 Ông được các nhà lãnh đạo phương Tây đón nhận như một đối tác trong nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm thống nhất các nền dân chủ chống lại sự gia tăng của chủ nghĩa độc tài tại Trung Quốc, Nga và các nơi khác. Tuy nhiên, ngay cả khi ông thúc đẩy chính sách đối ngoại dựa trên các giá trị dân chủ chung, ông Yoon đã phải đối mặt với ngày càng nhiều cáo buộc về phong cách lãnh đạo cứng rắn trong nước, và lo ngại về các cuộc đàn áp mạnh tay hơn đã tồn tại từ lâu. Trong buổi điều trần xác nhận vào tháng 9, Bộ trưởng Quốc phòng Kim Yong-hyun, khi đó là người đứng đầu an ninh tổng thống của ông Yoon, đã bác bỏ các cáo buộc từ các nghị sĩ đối lập rằng việc bổ nhiệm ông là một phần trong kế hoạch chuẩn bị ban hành thiết quân luật.

 Người phát ngôn của ông Yoon đã không trả lời các cuộc gọi liên tiếp để yêu cầu phản hồi.

 Động thái này của ông Yoon diễn ra khi Hàn Quốc đang cố gắng củng cố vị thế của mình trước lễ nhậm chức ngày 20 tháng 1 của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump, người đã từng xảy ra tranh chấp với người tiền nhiệm của ông Yoon về thương mại và chi phí cho lực lượng quân đội Mỹ đóng tại Hàn Quốc.

 “Đối với một tổng thống đã tập trung rất nhiều vào danh tiếng quốc tế của Hàn Quốc, điều này khiến Hàn Quốc trông rất bất ổn,” Mason Richey, giáo sư tại Đại học Ngoại ngữ Hankuk ở Seoul, nhận định. “Điều này sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường tài chính và tiền tệ, cũng như vị thế ngoại giao của Hàn Quốc trên thế giới.”

 Một nhà ngoại giao phương Tây, yêu cầu giấu tên để thảo luận về chính trị nhạy cảm, cho biết việc tuyên bố thiết quân luật sẽ làm phức tạp các cuộc thảo luận về việc Hàn Quốc tham gia vào các nỗ lực ngoại giao đa phương lớn hơn.

 Jenny Town, thuộc Trung tâm nghiên cứu Stimson tại Mỹ, gọi động thái này là “tuyệt vọng và nguy hiểm” và cho rằng đây có thể là dấu hiệu khởi đầu cho sự kết thúc nhiệm kỳ tổng thống của ông Yoon.

 “Ông ấy vốn đã không được lòng dân, nhưng động thái này có thể là giọt nước tràn ly, thúc đẩy các quá trình luận tội tiến triển,” cô nhận định.

Thụt lùi dân chủ

 Viện Nghiên cứu Các Hình Thức Dân Chủ tại Đại học Gothenburg, Thụy Điển, trong báo cáo thường niên vào tháng 3, đã cho biết rằng nền dân chủ ở Hàn Quốc đã thụt lùi kể từ khi ông Yoon nhậm chức, với lý do các vụ kiện pháp lý chống lại những nhân vật liên quan đến chính quyền trước đó, và các cuộc tấn công vào bình đẳng giới cũng như tự do ngôn luận.

 Ông Yoon đã đáp trả các chỉ trích bằng cách tuyên bố đó là “tin giả,” đệ trình nhiều đơn kiện phỉ báng hơn so với các tổng thống gần đây, và trong một số trường hợp đã hạn chế quyền tiếp cận của truyền thông.

 Dưới thời ông Yoon, Hàn Quốc đã tụt từ vị trí thứ 47 xuống vị trí thứ 62 trong bảng xếp hạng chỉ số tự do báo chí toàn cầu được công bố năm nay bởi Tổ chức Phóng viên Không Biên giới.

 Trong một số trường hợp, ông Yoon tuyên bố các lực lượng “thân Bắc Triều Tiên” hoặc “chống nhà nước” đứng sau những chỉ trích, một ngôn ngữ mà ông đã sử dụng vào thứ Ba để biện minh cho lệnh thiết quân luật.

 “Các lực lượng toàn trị cộng sản đã cải trang thành các nhà hoạt động dân chủ, nhân quyền và tiến bộ,” ông Yoon phát biểu trong một bài phát biểu năm ngoái.

 Đảng cầm quyền của ông, Đảng Quyền lực Nhân dân (PPP), đã chịu thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử tổng tuyển cử tháng 4 khi đảng đối lập chính, Đảng Dân chủ Hàn Quốc (DPK), giành được 175 trên tổng số 300 ghế trong Quốc hội.

 Đảng DPK, hiện đang trong tình trạng hỗn loạn với lãnh đạo của mình bị kết án vì vi phạm luật bầu cử và đối mặt với các cáo buộc tham nhũng, đã xung đột với ông Yoon về các ngân sách và các cuộc điều tra nhắm vào vợ ông Yoon và các quan chức hàng đầu.

 Vào tháng 11, ông Yoon đã phủ nhận hành vi sai trái trong một vụ bê bối lạm dụng ảnh hưởng liên quan đến ông và vợ, điều đã khiến tỷ lệ ủng hộ của ông rơi xuống mức thấp kỷ lục.

 Ông Yoon cũng đã có lập trường cứng rắn đối với các tổ chức công đoàn lao động, cũng như các bác sĩ đình công phản đối một kế hoạch cải cách y tế lớn nhằm bổ sung 2.000 sinh viên y khoa mỗi năm để bù đắp cái mà chính phủ cho là sự thiếu hụt nghiêm trọng bác sĩ.

 Lệnh thiết quân luật hôm thứ Ba đã yêu cầu các bác sĩ đó trở lại làm việc.

 Cách xử lý các vụ bê bối của ông Yoon cũng như cuộc đình công của các bác sĩ đã dẫn đến những rạn nứt công khai với ông Han Dong-hoon, một cựu cộng sự thân cận và hiện là lãnh đạo của Đảng Quyền lực Nhân dân.

 Ông Han và PPP đã kêu gọi ông Yoon rút lại lệnh thiết quân luật.

 David Rhee, 48 tuổi, cho biết ông từng là người ủng hộ PPP nhưng đã tham gia biểu tình bên ngoài quốc hội vào thứ Tư vì động thái của ông Yoon vượt quá sự hiểu biết.

 “Lực lượng cộng sản? Đó là chuyện tự đặt ra của ông Yoon, không phải sự thật,” ông nói.